झापाको १० मेगावाट सोलार प्लान्टमा आगलागी, विद्युत उत्पादन आधामा सीमित
झापाको शिवसताक्षी नगरपालिका–४ फूलचोकस्थित झापा इनर्जी लिमिटेडको १० मेगावाट क्षमताको सौर्य ऊर्जा परियोजनामा सोमबार आगलागी हुँदा प्रमुख इन्भर्टर नष्ट भएको छ। घटनापछि प्लान्टको विद्युत उत्पादन क्षमता आधामा झरेको छ भने प्रारम्भिक रूपमा करिब ६ करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
झापाको शिवसताक्षी नगरपालिका–४ फूलचोकमा सञ्चालनमा रहेको झापा इनर्जी लिमिटेडको १० मेगावाट क्षमताको सोलार पावर परियोजनामा सोमबार दिउँसो आगलागी भएको छ। आगलागीका कारण परियोजनाको प्रमुख प्राविधिक उपकरण इन्भर्टर पूर्ण रूपमा नष्ट भएपछि विद्युत उत्पादन क्षमता तत्कालका लागि ५० प्रतिशतमा सीमित भएको छ।
प्रहरीका अनुसार दिउँसो करिब २ः१० बजे सोलार प्रणाली सञ्चालन भइरहेको समयमा प्राविधिक उपकरण रहेको क्षेत्रमा आगो लागेको थियो। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार अत्यधिक तापका कारण इन्भर्टरमा समस्या उत्पन्न भई आगलागी भएको हुन सक्ने देखिए पनि घटनाको वास्तविक कारणबारे अनुसन्धान जारी रहेको छ।
इलाका प्रहरी कार्यालय झिलझिले, स्थानीयवासी, प्राविधिक कर्मचारी तथा दमकलको संयुक्त प्रयासमा करिब एक घण्टापछि आगो नियन्त्रणमा लिइएको थियो। घटनामा कुनै मानवीय क्षति नभए पनि प्रारम्भिक मूल्याङ्कनअनुसार करिब ६ करोड रुपैयाँ बराबरको आर्थिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
परियोजनाका अध्यक्ष तथा पूर्वसांसद लालप्रसाद साँवा का अनुसार प्लान्टमा जडान गरिएका दुईवटा ५–५ मेगावाट क्षमताका इन्भर्टरमध्ये एउटा पूर्ण रूपमा जलेर नष्ट भएको छ। अर्को इन्भर्टर सुरक्षित रहेकाले हाल ५ मेगावाट क्षमतामा विद्युत उत्पादन जारी राखिएको उनले बताए।
२०८० माघदेखि सञ्चालनमा आएको उक्त सौर्य ऊर्जा परियोजना २२ बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। परियोजनाबाट उत्पादित विद्युत राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा आपूर्ति हुँदै आएको छ।
साँवाले क्षतिग्रस्त इन्भर्टर प्रतिस्थापनका लागि प्रक्रिया सुरु भइसकेको जानकारी दिँदै उपकरण आपूर्तिकर्ता कम्पनी तथा बीमा कम्पनीसँग समन्वय भइरहेको बताए। प्राविधिक टोलीको विस्तृत अध्ययनपछि मात्र आगलागीको वास्तविक कारण यकिन हुने उनको भनाइ छ।
यस घटनाले देशभर विस्तार हुँदै गइरहेका वैकल्पिक ऊर्जा परियोजनाहरूमा सुरक्षा व्यवस्थापन, उपकरणको नियमित परीक्षण तथा ताप नियन्त्रण प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता पुनः उजागर गरेको छ। ऊर्जा क्षेत्रमा बढ्दो लगानीसँगै यस्ता संरचनाको प्राविधिक सुरक्षालाई उच्च प्राथमिकता दिनुपर्ने सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।
