काबेली–इन्द्रावतीमा भीषण बाढी, चार जलविद्युत् आयोजना बन्द
ताप्लेजुङ । अविरल वर्षापछि आएको भीषण बाढीले ताप्लेजुङ–पाँचथर क्षेत्रमा सञ्चालित चार जलविद्युत् आयोजनामा ठूलो क्षति पुर्याएको छ । काबेली र इन्द्रावती खोलामा आएको बाढीले बाँध, इन्टेक, पाइपलाइन तथा विद्युत्गृहमा क्षति गरेपछि करिब ५५ मेगावाट विद्युत् उत्पादन पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ ।
शुक्रबार रातिदेखिको अविरल वर्षासँगै काबेली खोला र इन्द्रावती खोला मा आएको बाढीले जलविद्युत् आयोजनामा व्यापक क्षति पुर्याएको छ । बाढीपछि ताप्लेजुङ–पाँचथर क्षेत्रमा सञ्चालित चार वटा जलविद्युत् आयोजना बन्द भएका छन् ।
बाढीले विशेषगरी बाँध, इन्टेक, पाइपलाइन र विद्युत्गृहजस्ता मुख्य संरचनामा क्षति पुर्याएपछि विद्युत् उत्पादन रोकिएको हो । काबेली खोला मा आएको बाढीले २५ मेगावाट क्षमताको काबेली ‘बी–१’ जलविद्युत् आयोजना र त्यससँग सम्बन्धित १० मेगावाट क्षमताको क्यास्केड आयोजनाको उत्पादन बन्द भएको छ । अरुण काबेली पावर लिमिटेड का कर्मचारी लेखराज न्यौपाने का अनुसार बाढीले आयोजनाको इन्टेक तथा बाँध क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ । खोलाले बगाएर ल्याएको ढुङ्गा, माटो, लेदो र काठ इन्टेक क्षेत्रमा थुप्रिएपछि उत्पादन रोक्नुपरेको उनले बताए ।
शनिबार दिउँसोदेखि खोलाको बहाव घट्न थालेपछि इन्टेक क्षेत्रमा थुप्रिएको सामग्री हटाउने काम सुरु गरिएको छ । तर संरचनामा थप क्षति हुन सक्ने भएकाले पूर्ण मर्मतपछि मात्रै आयोजना सञ्चालन गर्न सकिने र त्यसका लागि कम्तीमा दुई सातासम्म लाग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
यस्तै, रिडी हाइड्रोपावर लिमिटेड द्वारा सञ्चालित ९.९ मेगावाट क्षमताको इँवाखोला जलविद्युत् आयोजना पनि बाढीका कारण बन्द भएको छ । आयोजनाको बाँधस्थल र पाइपलाइनमा क्षति पुगेपछि उत्पादन रोकिएको कम्पनीले जनाएको छ ।
क्षतिग्रस्त संरचना पुनर्निर्माण गर्न महिनौँ लाग्न सक्ने अवस्था रहेको बताइएको छ । त्यसैगरी इन्द्रावती खोला बाट विद्युत् उत्पादन गर्ने ९.७ मेगावाट क्षमताको इँवा हाइड्रोपावर आयोजना पनि बाढीको चपेटामा परेको छ । आयोजनाका कर्मचारी मौसम सेलिङ का अनुसार बाढीले बाँधस्थल, इन्टेक, पाइपलाइन र विद्युत्गृहमा गम्भीर क्षति पुर्याएको छ । इँवा हाइड्रोपावरका कर्मचारी खेम न्यौपाने ले आयोजनाको मुख्य संरचनामा व्यापक क्षति पुगेकाले पुनः सञ्चालनमा आउन लामो समय लाग्ने बताए ।
बाढीका कारण भएको आर्थिक क्षतिको यकिन विवरण भने अझै संकलन भइरहेको प्रवर्द्धक कम्पनीहरूले जनाएका छन् । लगातारको वर्षासँगै पहाडी क्षेत्रमा आएको बाढीले जलविद्युत्, सडक तथा पुल संरचनामा व्यापक असर पार्न थालेपछि स्थानीयवासीसमेत त्रसित बनेका छन् ।
