नरसिंह मेमोरियल स्कुलको आयोजनामा निःशुल्क आँखा शिविर, मोतिबिन्दुका बिरामीको निःशुल्क शल्यक्रिया गरिने
एलएन गच्छदार सुन्दरहरैंचा । मोरङको सुन्दरहरैंचा–१ स्थित नरसिंह मेमोरियल इङ्लिस स्कुलको आयोजनामा तथा विराटनगर आँखा अस्पतालको प्राविधिक सहयोगमा निःशुल्क आँखा शिविर सञ्चालन गरिएको छ। विद्यालय परिसरमा आयोजना गरिएको शिविरमा विद्यार्थी, अभिभावक, शिक्षक तथा स्थानीय समुदायका नागरिकले निःशुल्क रूपमा आँखाको परीक्षण गराउनुका साथै चिकित्सकबाट आवश्यक परामर्शसमेत लिएका छन्।
‘दृष्टि बचाऔँ, बालबालिकाको भविष्य उज्यालो बनाऔँ’ भन्ने मूल सन्देशका साथ आयोजना गरिएको शिविरले बालबालिकादेखि ज्येष्ठ नागरिकसम्मको आँखाको स्वास्थ्यप्रति सचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्य राखेको विद्यालयले जनाएको छ। शिविरमा आँखामा देखिने विभिन्न समस्या, दृष्टि कमजोर हुने अवस्था तथा अन्य आँखासम्बन्धी समस्याको परीक्षण गरिएको थियो।
विशेषगरी विद्यालय उमेरका बालबालिकामा आँखाको समस्या समयमै पहिचान गरी उपचार गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई शिविरमा प्राथमिकता दिइएको थियो। चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीले विद्यार्थी तथा अभिभावकलाई आँखाको नियमित परीक्षण, मोबाइल तथा कम्प्युटरजस्ता डिजिटल उपकरणको उचित प्रयोग, पर्याप्त आराम तथा आँखाको सरसफाइका विषयमा आवश्यक सुझाव दिएका थिए।
शिविरमा परीक्षणका क्रममा मोतिबिन्दु देखिएका तथा शल्यक्रिया आवश्यक पर्ने बिरामीलाई छनोट गरी निःशुल्क शल्यक्रियाको व्यवस्था गरिने जनाइएको छ। यसले आर्थिक अवस्था कमजोर भएका तथा आँखाको उपचारका लागि अस्पतालसम्म पुग्न कठिनाइ हुने स्थानीय नागरिकलाई समेत प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने आयोजकको विश्वास छ।
विद्यालयका प्रिन्सिपल केशव सापकोटाले पछिल्लो समय बालबालिकामा दृष्टि कमजोर हुने समस्या बढ्दै गएको बताए। बालबालिकाले लामो समयसम्म मोबाइल, ट्याबलेट, कम्प्युटर तथा अन्य डिजिटल उपकरण प्रयोग गर्दा आँखामा असर पर्न सक्ने भएकाले अभिभावकले यसतर्फ विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
उनले भने, “बालबालिकाको आँखाको स्वास्थ्यप्रति समयमै ध्यान दिन सकियो भने भविष्यमा आउन सक्ने धेरै समस्या न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ। त्यसैले विद्यालयले विद्यार्थीको शैक्षिक विकाससँगै उनीहरूको स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको हो।”
प्रिन्सिपल सापकोटाले आँखामा समस्या देखिएपछि मात्र परीक्षण गराउनेभन्दा पनि नियमित रूपमा आँखा जाँच गराउने बानीको विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए। विशेषगरी बालबालिकाले डिजिटल उपकरण प्रयोग गर्ने समयलाई व्यवस्थित गर्दै बाहिरी वातावरणमा खेल्ने तथा पर्याप्त आराम गर्ने वातावरण अभिभावकले सिर्जना गर्नुपर्ने उनले बताए।
शिविरमा विद्यार्थी मात्र नभई अभिभावक, शिक्षक तथा स्थानीयवासीले समेत आँखा परीक्षण गराउने अवसर पाएका थिए। समुदायका नागरिकलाई विद्यालयसँग जोड्दै स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवा र सचेतना प्रदान गर्ने उद्देश्यले शिविर आयोजना गरिएको विद्यालयको भनाइ छ।
आँखाको समस्या प्रारम्भिक चरणमै पहिचान गर्न सके उपचार सहज हुने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। सामान्य देखिने दृष्टि धमिलो हुने, टाउको दुख्ने, आँखाबाट पानी आउने, आँखामा पोल्ने वा लामो समय मोबाइल हेर्दा असहज हुनेजस्ता लक्षणलाई बेवास्ता नगरी समयमै विशेषज्ञ चिकित्सकसँग परीक्षण गराउनुपर्ने बताइएको छ।
विशेषगरी बालबालिकाले विद्यालयमा पढाइसँगै मोबाइल, टेलिभिजन तथा कम्प्युटरमा लामो समय बिताउने क्रम बढेकाले आँखाको स्वास्थ्य चुनौतीसमेत बढ्दै गएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। त्यसैले घर र विद्यालय दुवै तहबाट बालबालिकाको स्क्रिन समय व्यवस्थापन, उचित प्रकाशमा अध्ययन गर्ने वातावरण तथा नियमित आँखा परीक्षणमा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
‘समयमै पहिचान, समयमै उपचार’ भन्ने सन्देशलाई व्यवहारमा उतार्दै आयोजना गरिएको शिविरले आँखाको समस्या भएका नागरिकलाई उपचारको पहुँचमा ल्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको आयोजकले जनाएको छ। मोतिबिन्दुका बिरामीलाई निःशुल्क शल्यक्रियासम्मको व्यवस्था गरिने भएपछि शिविर केवल परीक्षणमा सीमित नभई आवश्यक उपचारको पहुँच विस्तार गर्ने माध्यमसमेत बनेको छ।
विद्यालयले आगामी दिनमा पनि विद्यार्थी तथा समुदायको स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ। आजका बालबालिका नै भोलिको समाजका आधार भएकाले उनीहरूको स्वस्थ दृष्टि, स्वस्थ जीवनशैली र उज्ज्वल भविष्यका लागि नियमित स्वास्थ्य परीक्षण आवश्यक रहेको सन्देश शिविरमार्फत दिइएको छ।
