जागिर छोडेर आत्मनिर्भरताको बाटो : पार्वती गच्छदारको प्रेरणादायी यात्रा
धागोले बुनेको सपना : संघर्ष, समर्पण र आत्मनिर्भरताको कथा — पार्वती गच्छदारको अभियानमा बदलिँदै, जागिर होइन, परिवर्तन रोजिन्
सुन्दरहरैंचा / मोरङ। बिहानको उज्यालोले गाउँ बिस्तारै ब्युँझिन्छ। तर यहाँका धेरै महिलाहरूको दिन अझै पनि घरधन्दा, खेतबारी र जिम्मेवारीकै चक्रमा घुमिरहेको हुन्छ। आफ्नै सपना, आफ्नै पहिचान भन्ने कुरा धेरैको लागि टाढाको कुरा जस्तै थियो। तर आज त्यही गाउँका महिलाहरू आफ्नै हातले ढाका खादा बुन्दै आत्मनिर्भरताको बाटो समातिरहेका छन्।
यस परिवर्तनको केन्द्रमा छिन्—प्रगति महिला समाजकी अध्यक्ष पार्वती गच्छदार। जसले सुरक्षित जागिरे जीवन त्यागेर सामाजिक सेवाको कठिन, तर अर्थपूर्ण बाटो रोजिन्।
पार्वती गच्छदारको जीवनकथा कुनै साधारण कथा होइन। निश्चित तलब, स्थिर भविष्य र सहज जीवनलाई पछाडि छोडेर उनले रोजिन्—अनिश्चित तर समाज बदल्ने बाटो। धेरैले त्यो निर्णयलाई जोखिम भने, तर उनले त्यसलाई जिम्मेवारी ठानिन्।
“महिलालाई अवसर दिन सकियो भने उनीहरूले आफ्नो मात्र होइन, परिवार र समाजको भविष्य बदल्न सक्छन्,” भन्ने उनको विश्वास नै आज सयौं महिलाको जीवन परिवर्तनको आधार बनेको छ।
कठिन गाउँदेखि दुर्गम बस्तीसम्मको यात्रा
उनको यात्रा सहरको बैठक कोठाबाट होइन, गाउँका धुलाम्मे बाटो, पहाडका उकाली–ओराली र दुर्गम बस्तीका आँगनबाट सुरु भयो। कहिले पैदल यात्रा, कहिले कठिन पहुँच—तर उद्देश्य एउटै: महिलालाई सीप र आत्मविश्वास दिनु।
ढाका बुनाइ, सिलाइ–कटाइ, उद्यमशीलता विकासजस्ता तालिममार्फत उनले महिलाहरूलाई केवल सीप होइन, जीवन जिउने नयाँ बाटो दिएकी छन्।
गत वर्ष सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाको सहयोगमा सञ्चालन गरिएको यस्तै तालिमबाट ५ जना महिला स्वरोजगार बन्न सफल भएका छन्। त्यस्तै, सर्लाहीको ईश्वरपुर नगरपालिकामा समेत उनले यस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै महिलालाई सीपसँग जोड्ने काम गरेकी छन्।
मिक्लाजुङ–५ मा सीपले बदलिएको कथा
हालै मिक्लाजुङ गाउँपालिका–५ को आर्थिक सहयोगमा प्रगति महिला समाजद्वारा सञ्चालित एक महिने ढाका खादा बुनाइ तालिम सम्पन्न भयो। तालिममा सहभागी महिलाहरूले विभिन्न डिजाइनका ढाका खादा बुन्ने सीप सिके।
समापन दिन केवल औपचारिकता थिएन, त्यो महिलाहरूको आत्मविश्वासको उत्सव थियो। आफ्नै हातले बुनेका खादा हेर्दै धेरैका आँखामा खुसीका आँसु देखिन्थे।
तालिमपछि ५ थान ढाका बुनाइ तान वितरण गरियो। ती केवल साधन थिएनन्, ती भविष्यतर्फको ढोका थिए—जहाँ महिलाहरू अब घरमै बसेर आम्दानी गर्न सक्छन्।
“राहत होइन, सीप चाहिन्छ” — वडा अध्यक्ष
कार्यक्रममा वडा अध्यक्ष मेघनाथ तामाङको आवाज दृढ थियो।
“हामी राहत बाँड्नेभन्दा सीप बाँड्ने पक्षमा छौं। सीप सिकेपछि मानिसले जीवनभर आम्दानी गर्न सक्छ। त्यसैले वडामा आवश्यकता अनुसारका तालिम सञ्चालन गरेर महिला तथा युवालाई स्वरोजगारतर्फ उन्मुख गराउने हाम्रो लक्ष्य हो,” उनले भने।
उनका अनुसार ढाका उत्पादनको बजार विस्तार भइरहेको छ, र स्थानीय महिलाले यो अवसरलाई उपयोग गर्न सके घरमै बसेर आत्मनिर्भर बन्न सक्छन्।
नयाँ आत्मविश्वासको जन्म
सहभागी सुष्मा राईका लागि यो तालिम जीवन बदल्ने अनुभव बन्यो।
“पहिले केही गर्न सकिँदैन जस्तो लाग्थ्यो। अहिले आफ्नै हातले खादा बुन्न सक्छु। अब यसलाई व्यवसाय बनाउने सोच छ,” उनले भनिन्।
प्रशिक्षक सुनिता तामाङले सहभागीहरूको मेहनतलाई सफलताको आधार मानिन्। निरन्तर अभ्यास र बजारसँग जोड्न सके ढाका उत्पादन राम्रो आम्दानीको स्रोत बन्न सक्ने उनको विश्वास छ।
वडा सचिव ख्यामनाथ दंगाल तथा वडा सदस्यहरू सूर्यप्रसाद ओझा, भीमचन्द्र लिम्बु र रिना दर्जी श्रेष्ठले पनि यो तालिमलाई महिलाको क्षमता विकास र आर्थिक सशक्तीकरणको महत्वपूर्ण कदम भने।
एक धागो, धेरै सपना
एक महिनाअघि धागो र तानसँग अपरिचित रहेका हातहरू आज आत्मविश्वासले भरिएका छन्। ती हातहरूले अब केवल ढाका बुन्दैनन्, भविष्य बुन्छन्।
यो परिवर्तनको कथा कुनै ठूलो घोषणाको होइन, निरन्तर संघर्ष, समर्पण र विश्वासको कथा हो। र त्यस कथाको केन्द्रमा छिन्—पार्वती गच्छदार, जसले आफ्नै जीवनलाई परिवर्तनको साधन बनाउँदै मिक्लाजुङदेखि दुर्गम बस्तीहरूसम्म महिलाको आत्मनिर्भरताको उज्यालो फैलाइरहेकी छन्।
