थारु चलचित्रका पाइलट नायक परशुराम चौधरी : एक युगप्रवर्तक कलाकारको संक्षिप्त चित्र

एलएन गच्छदार / सुन्दरहरैंचा

थारु चलचित्रका पहिलो महानायक तथा बहुपक्षीय प्रतिभाका धनी परशुराम चौधरी थारु फिल्म क्षेत्रका एक युगप्रवर्तक व्यक्तित्व हुन्। वि.सं. २०४६ मा थारु भाषामा निर्मित पहिलो चलचित्र “करम” का निर्माता, निर्देशक र अभिनेता समेत रहेका चौधरीले थारु भाषामा फिल्म निर्माणको ऐतिहासिक थालनी गरे। चलचित्र निर्माण मात्र होइन, उनले नायक, सम्पादक, छायांकन तथा ध्वनि प्राविधिकको भूमिकामा समेत काम गरेर फिल्म जगतमा बहुआयामिक उपस्थिति जनाए।

चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गर्नु अघि उनले पुल्चोक इञ्जिनियरिङ्ग क्यापस ललितपुरबाट रेडियो इलेक्ट्रोनिक्स इञ्जिनियरिङ्ग,  सम्पादन र ध्वनि सम्बन्धी  साथै सिंगापुर र मुम्बईमा चलचित्र सम्बन्धी उच्चस्तरीय तालिम लिएका थिए। उहाँको व्यावसायिक दक्षता र सिर्जनशीलताले थारु सिनेमालाई प्राविधिक तथा कलात्मक रूपले सबल बनायो।

२०४९ सालमा आयोजित राष्ट्रिय भिडियो महोत्सवमा “करम” फिल्मले २२ विधामा मनोनयन र ७ विधामा पुरस्कार जितेर थारु चलचित्र उद्योगलाई राष्ट्रिय स्तरमा स्थापित गराएको थियो। त्यसपछि पराई भो माया , भाग्यके रेखा, बेटी, सैया भ्याल जमैया  लगायत थुप्रै फिल्ममा उनले अभिनय तथा निर्देशन गरे।

थारु चलचित्र तथा सांस्कृतिक संघका एक सक्रिय नेता समेत रहेका चौधरीले झुम्कामा आयोजित थारु चलचित्र महोत्सवको अध्यक्षता गर्दै फिल्म र संस्कृतिको साझा मञ्च निर्माणमा सशक्त भूमिका निर्वाह गरेका थिए। मातृभाषा र पहिचानको संरक्षणप्रति दृढ रहँदै उनले फिल्म माध्यमलाई सांस्कृतिक समृद्धिको औजार बनाउने अठोट लिएका थिए।

उनको योगदान केवल कलामा सीमित थिएन—उहाँ थारु समुदायका लागि प्रेरक व्यक्तित्व, सिर्जनशील पथप्रदर्शक र सांस्कृतिक पहिचानका सशक्त रक्षकका रूपमा सदैव स्मरणीय रहनेछन्।परशुराम चौधरीको जीवनले देखाउँछ कि एक व्यक्तिको समर्पणले सम्पूर्ण भाषिक समुदायको सांस्कृतिक उत्थान सम्भव छ।

 

थारु चलचित्रका प्रथम महानायक परशुराम चौधरी नायक मात्र होइनन्—उहाँ एक युग, एक दृष्टिकोण, र एक सांस्कृतिक आन्दोलनका अग्रदूत हुनुहुन्छ। जब मातृभाषामा सशक्त अभिव्यक्तिको माध्यम थिएन, तब उहाँले “करम” फिल्ममार्फत थारु भाषामा चलचित्र निर्माण गरेर असम्भव जस्तो देखिने बाटोलाई सम्भव बनाउनु भयो।

उहाँ एकै साथ अभिनेता, निर्माता, निर्देशक, सम्पादक, छायाकार र ध्वनि प्राविधिक थिए—जुन बहुपक्षीय योगदान नेपाली भाषाभाषी सिनेमा क्षेत्रमा दुर्लभ छ। थारु चलचित्रका “एक्ला यात्रु” को रूपमा सुरु भएको उहाँको यात्रा आज एक पूरै उद्योगको रूपमा फैलिएको छ।

प्रशुराम चौधरीले भाषिक गौरवलाई पर्दामा उतारे, थारु संस्कृतिको कथा–व्यथा विश्वसामु देखाए। थारु जीवनशैली, पीडा, प्रेम, संघर्ष र संस्कारलाई चलचित्रमार्फत बोल्ने स्वर दिनुभयो। उहाँको चलचित्रले थारु जनसमुदायलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण नेपाली समाजलाई विविधतापूर्ण सांस्कृतिक चेतनासँग साक्षात्कार गरायो।

थारु चलचित्र तथा सांस्कृतिक संघमार्फत नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नु, महोत्सवको अध्यक्षता गर्नु, युवालाई प्रशिक्षणमार्फत सशक्त बनाउनु—उहाँको दृष्टि केवल कला सिर्जना होइन, पुस्ता निर्माण पनि थियो। चौधरी २० बर्ष देखि निरन्तररुपमा नेपाल टेलिभिजनमा प्रसारित कार्यक्रम थारु भाषाको समाद कार्यक्रम संचालन गर्दै आएका छन।

उहाँ एउटा पात्र थिएनन्—उहाँ थारु सिनेमा स्वयं थिए।
जुन जमीनमा “करम” रोपियो, त्यही जमीन आज थारु चलचित्र संस्कृतिको हरित बगैँचा बन्न थालेको छ। यो बगैँचाका पहिलो बाली बोक्ने किसान हुनुहुन्थ्यो प्रशुराम चौधरी।

उहाँका कृति अमर छन्, र उहाँको योगदानले एक समुदायको इतिहास निर्माण गरेको छ। उहाँको स्मृति सधैं थारु फिल्म, गीत, संवाद र संस्कृति भित्र जीवन्त रहनेछ।


 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *