टीका–जमरामा पोखियो माया, क्वेष्ट स्कुलमा दसैँले जोड्यो आत्मीयताको नाता
अभिभावकको हात समातेर घर फर्किए बालबालिका, शिक्षक–कर्मचारीलाई सम्मान र शुभकामनासहित दसैँ बिदाइ
एलएन गच्छदार
सुन्दरहरैंचा (मोरङ) । निधारमा रातो टीका, शिरमा पहेँलो जमरा, आँखामा खुसी अनि मनभरि आत्मीयता। दसैँ केवल एउटा पर्व होइन, टाढिएका मनहरूलाई नजिक ल्याउने, सम्बन्धमा माया भर्ने र संस्कारलाई पुस्तान्तरण गर्ने भावनात्मक अवसर पनि हो। यही भावनालाई जीवन्त बनाउँदै मोरङको सुन्दरहरैंचा नगरपालिका–८, सलकपुरस्थित क्वेष्ट सेकेण्डरी स्कुलले शिक्षक, कर्मचारी, विद्यार्थी तथा बालबालिकाबीच दसैँको खुसी, माया र शुभकामना साटासाट गर्दै पर्व मनाएको छ।
दसैँ बिदा सुरु हुनुअघि विद्यालयमा आयोजित विशेष कार्यक्रमले उत्सवको रौनक मात्र थपेन, विद्यालय परिवारबीचको भावनात्मक सम्बन्धलाई समेत थप प्रगाढ बनायो। प्रि–मन्टेश्वरी समूहका साना बालबालिका पिङ खेल्दै रमाए। उनीहरूको हाँसो, उत्साह र बालसुलभ चञ्चलताले विद्यालय परिसर दसैँमय बनेको थियो। शिक्षक तथा विद्यार्थीले एकअर्कालाई शुभकामना दिँदै नेपाली मौलिक परम्परा र संस्कृतिको संरक्षण गर्ने सन्देशसमेत प्रवाह गरे।
कार्यक्रमको सबैभन्दा भावुक क्षण त्यतिबेला बन्यो, जब साना विद्यार्थीलाई टीका र जमरा लगाएर आफ्ना अभिभावकको साथमा घर पठाइयो। विद्यालयमा बिताएका दिन, शिक्षकको माया र साथीहरूसँगको आत्मीयताबीच दसैँ बिदामा घर फर्किरहेका बालबालिकाका लागि त्यो क्षण विशेष बन्यो। संस्कार सिकाउने विद्यालय र माया दिने परिवारबीचको सम्बन्धलाई एउटै भावनात्मक धागोमा जोड्ने यो दृश्यले दसैँको वास्तविक अर्थ झल्काएको थियो।
विद्यालयले विद्यार्थीलाई किताबी ज्ञानमा मात्र सीमित नराखी नेपाली संस्कृति, परम्परा र संस्कारसँग जोड्ने उद्देश्यले यस्ता कार्यक्रमलाई महत्त्व दिँदै आएको छ। दसैँजस्ता पर्वले बालबालिकालाई प्रेम, सम्मान, सहिष्णुता र सामाजिक सद्भावको महत्त्व व्यवहारमै सिकाउने विश्वास विद्यालयको छ।
शिक्षक–कर्मचारीलाई टीका, जमरा र मिठाईसहित सम्मान
विद्यार्थीलाई बिदाइ गरेपछि विद्यालयले शिक्षक तथा कर्मचारीका लागि छुट्टै शुभकामना कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो। कार्यक्रममा शिक्षक तथा कर्मचारीलाई टीका र जमरा लगाएर नगद तथा मिठाई वितरण गर्दै दसैँको शुभकामना व्यक्त गरिएको थियो।
विद्यालयको उन्नति र प्रगतिमा शिक्षक, कर्मचारी, अभिभावक, विद्यार्थी तथा समुदायको योगदान महत्त्वपूर्ण रहने सन्देशसहित आयोजित कार्यक्रमले संस्थाभित्रको सहकार्य, सम्मान र आत्मीयतालाई उजागर गरेको थियो। दैनिक पठनपाठनमा सँगै खटिने शिक्षक तथा कर्मचारीबीच शुभकामना साटासाट हुँदा कार्यस्थलको सम्बन्धभन्दा माथि उठेर पारिवारिक भावनासमेत अभिव्यक्त भएको थियो।
कार्यक्रममा महिलाहरूले प्रस्तुत गरेको दसैँसम्बन्धी नृत्यले थप रौनक ल्याएको थियो। सांस्कृतिक प्रस्तुतिले वातावरणलाई उल्लासमय बनाउनुका साथै नेपाली चाडपर्वमा निहित सांस्कृतिक विविधता र सामूहिक खुसीलाई उजागर गरेको थियो।
‘विद्यालयको प्रगति सबैको साथ र विश्वासले सम्भव हुन्छ’
क्वेष्ट सेकेण्डरी स्कुलका संस्थापक दीपक क्षेत्रीले दसैँको बिदाअघि शिक्षक तथा कर्मचारीसँग शुभकामना साटासाट गर्नु केवल औपचारिकता नभई आपसी सद्भाव, भावनात्मक प्रेम र संस्थाप्रतिको अपनत्व अभिव्यक्त गर्ने अवसर भएको बताए।
उनका अनुसार कुनै पनि विद्यालयको प्रगति संस्थापक वा व्यवस्थापनको प्रयासले मात्र सम्भव हुँदैन। त्यसका लागि शिक्षक, कर्मचारी, अभिभावक, विद्यार्थी र समग्र समाजको साथ, विश्वास तथा सहकार्य आवश्यक हुन्छ।
विद्यालयलाई शैक्षिक संस्थाका रूपमा मात्र नभई बालबालिकाको भविष्य निर्माण गर्ने साझा थलोका रूपमा विकास गर्न सबै पक्षको योगदान महत्त्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै क्षेत्रीले नेपाली संस्कार र परम्पराको संरक्षणसँगै गुणस्तरीय शिक्षालाई अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिए।
“विद्यालयको प्रगति शिक्षक, अभिभावक, विद्यार्थी र समाजको साथले सम्भव हुन्छ। हामी बालबालिकालाई शिक्षा दिनुका साथै असल संस्कार, मानवीय भावना र सामाजिक सद्भाव सिकाउन चाहन्छौँ। चाडपर्वले हामीलाई एकअर्कासँग जोड्ने भएकाले यस्ता अवसरलाई आत्मीयता र सम्मान साटासाट गर्ने माध्यम बनाउनुपर्छ,” क्षेत्रीको भनाइ थियो।
उनले शिक्षक तथा कर्मचारीको मेहनत, अभिभावकको विश्वास र विद्यार्थीको उत्साह नै विद्यालयको निरन्तर प्रगतिको आधार भएको भाव व्यक्त गरे।
संस्कार र संस्कृतिसँग जोडिँदै नयाँ पुस्ता
विद्यालयका प्रिन्सिपल क्षेत्रीले बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासका लागि शैक्षिक ज्ञानसँगै सामाजिक व्यवहार, नैतिकता र सांस्कृतिक चेतना आवश्यक रहेको बताए। चाडपर्वका अवसरमा आयोजना गरिने यस्ता कार्यक्रमले बालबालिकालाई आफ्नो मौलिक पहिचान बुझ्न र अरूप्रति सम्मान गर्ने संस्कार सिक्न सहयोग पुर्याउने उनको भनाइ थियो।
प्रिन्सिपल क्षेत्रीले विद्यालयको उद्देश्य पढाइमा उत्कृष्टता हासिल गराउनुमा मात्र सीमित नरहेको उल्लेख गर्दै विद्यार्थीलाई असल संस्कार, अनुशासन र मानवीय संवेदनासहित अघि बढाउनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण रहेको बताए। विद्यालय, परिवार र समाजबीचको सम्बन्ध बलियो भए मात्र बालबालिकाको भविष्य थप उज्यालो बन्ने उनको धारणा थियो।
क्वेष्ट सेकेण्डरी स्कुलको दसैँ विशेष कार्यक्रमले शिक्षा र संस्कारलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्ने सन्देश दिएको छ। पिङको रमाइलो, बालबालिकाको मुस्कान, अभिभावकको साथ, शिक्षक–कर्मचारीबीचको सम्मान र सांस्कृतिक नृत्यले सजिएको कार्यक्रमले विद्यालयलाई एउटा आत्मीय परिवारका रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो।
अन्ततः, दसैँको वास्तविक खुसी महँगा उपहार वा औपचारिक शुभकामनामा मात्र सीमित हुँदैन; त्यो त कसैको निधारमा प्रेमपूर्वक टीका लगाउँदा, कसैको शिरमा जमरा राखिदिँदा र एकअर्काको सुख–दुःखमा साथ दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दा अनुभूत हुन्छ। क्वेष्ट सेकेण्डरी स्कुलमा मनाइएको दसैँ विशेष कार्यक्रमले यही मानवीय भावनालाई जीवन्त बनाउँदै नयाँ पुस्तामा संस्कार, सद्भाव र आत्मीयताको महत्त्व स्थापित गर्ने सन्देश दिएको छ।
