बाघझोडामा नौमती बाजाको गुञ्जन : मौलिक संस्कृति जगेर्नाको सन्देश बोकेको सांस्कृतिक उत्सव
एलएन गच्छदार
मोरङ, सुन्दरहरैँचा — परम्परागत नेपाली संगीतको आत्मा मानिने नौमती बाजाको मधुर धुनले शनिबार सुन्दरहरैँचा–१० स्थित पर्यटकीय स्थल बाघझोडा विशेष रूपमा गुञ्जायमान बन्यो। न्यु बागेश्वरी नौमती बाजा समूहले आयोजना गरेको विशेष सांस्कृतिक प्रदर्शनीले स्थानीय मात्र होइन, आन्तरिक पर्यटकलाई समेत नेपाली मौलिक संस्कृतिको गहिरो अनुभूति दिलायो।
हरियालीले ढाकिएको बाघझोडाको प्राकृतिक सौन्दर्यबीच जब नौमती बाजाका तालहरू गुञ्जिए, वातावरण नै सांस्कृतिक रंगमा रंगियो। ढोल, दमाहा, नरसिङ्गा, ट्याम्को र झ्यालीको समिश्र धुनले दर्शकलाई कुनै समयको परम्परागत नेपाली समाजतर्फ पुर्याएको अनुभूति गरायो। आधुनिक संगीत र प्रविधिको प्रभाव तीव्र रूपमा बढिरहेको वर्तमान समयमा यस्तो प्रस्तुति दुर्लभ र विशेष बनेको थियो।
कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएका विभिन्न धुनहरूले विशेषगरी विवाह, व्रतबन्ध, धार्मिक अनुष्ठान र सांस्कृतिक उत्सवहरूमा नौमती बाजाको ऐतिहासिक महत्व झल्काएका थिए। दर्शकहरू मोबाइलमा दृश्य कैद गर्दै, कतिपय भने मौन भएर बाजाको लयमा हराउँदै देखिन्थे।
न्यु बागेश्वरी नौमती बाजा समूहकी अध्यक्ष हिमा बस्नेतले नौमती बाजा नेपाली पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको बताउँदै यसको संरक्षण समयको आवश्यकता भएको उल्लेख गरिन्। “नौमती बाजा केवल बाजा होइन, हाम्रो संस्कृति, हाम्रो पहिचान र हाम्रो इतिहास हो,” बस्नेतले भनिन्।
उनका अनुसार विवाह, व्रतबन्ध, पूजापाठदेखि सामाजिक तथा धार्मिक समारोहसम्म नौमती बाजाले कार्यक्रमलाई थप भव्य र अर्थपूर्ण बनाउने परम्परा रहिआएको छ। तर पछिल्लो समय यसको प्रयोग घट्दै जाँदा नयाँ पुस्तालाई जोड्न विशेष पहल आवश्यक भएको उनको भनाइ थियो।
समूहका सदस्य नरेन्द्र थापाले आगामी दिनमा विभिन्न स्थानमा यस्ता सांस्कृतिक प्रस्तुति विस्तार गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए। उनका अनुसार मौलिक बाजाप्रति युवा तथा विशेषगरी महिलाहरूको आकर्षण बढ्दै जानु सकारात्मक संकेत हो, जसले परम्परागत संस्कृतिको पुनर्जीवनमा सहयोग पुर्याउनेछ।
बाघझोडामा सम्पन्न यो सांस्कृतिक प्रदर्शनी केवल मनोरञ्जनमा सीमित रहेन, बरु लोपोन्मुख नेपाली मौलिक संगीतको संरक्षण र प्रवर्द्धनतर्फको एक सन्देशात्मक प्रयासका रूपमा स्थापित भयो। सहभागीहरूले यस्तो कार्यक्रम निरन्तर हुनुपर्ने आवश्यकता समेत औंल्याएका छन्।
